Kod Jana Matejki w obrazie Stańczyk

A właściwie Stańczyk w czasie balu na dworze królowej Bony wobec straconego Smoleńska.

Obraz namalowany w 1862 roku znajduje się w MNW, był on rozrusznikiem sławy malarza.

Na głównym planie znajduje się tytułowa postać, przez okno pada na niego wieczorne światło księżyca, który nie bez powodu eksponuje jego sylwetkę i znajdujące się wokół niego przedmioty. Jak i bardzo wyraźnie oświetla jego twarz, która ukazuje smutek, jego poważne myśli prowadzą do przygnębienia, nawet odrobiny strachu o dalsze losy ojczyzny.

Zawiera on w sobie wiele ukrytych treści, symboliki. Jak0, że autor nie miał pojęcia jak wyglądał słynny Stańczyk. Praktycznie nie ma żadnych danych na jego temat, nie wiadomo nawet jak on się nazywał, więc tym bardziej nie zostały odnotowane żadne treści nawiązujące do jego wyglądu. Twarzy tytułowej postaci użyczył sam autor, Jan Matejko.